Wat is normaal cholesterol en wat de standaardtest vaak mist

Je krijgt de uitslag van je cholesteroltest terug. Misschien ligt er al een folder over medicijnen naast. En dan begint de vraag: wat is eigenlijk normaal cholesterol? Die grens is de afgelopen decennia steeds lager gelegd. Telkens wanneer de norm omlaag ging, kregen miljoenen mensen opeens het etiket ’te hoog’ opgeplakt. Maar als het verlagen van cholesterol het antwoord is, waarom blijft hart- en vaatziekte dan al veertig jaar de belangrijkste doodsoorzaak?

Hoe de norm voor cholesterol steeds werd verlaagd

In 1963 stond in The New England Journal of Medicine nog een bereik van 3,9 tot 7,2 mmol/L. In 1988 schoof de grens naar 6,2 mmol/L. Een paar jaar later was 5,2 mmol/L het doel. Daarna ging de aandacht vooral naar LDL. Eerst onder 3,4 mmol/L, later onder 2,6 mmol/L bij risicopersonen, in 2004 onder 1,8 mmol/L en nu soms zelfs onder 1,4 mmol/L. Opvallend: de eerste statine werd goedgekeurd net voordat de richtlijnen strenger werden. Tussen 2002 en 2013 verdubbelde het gebruik van deze middelen bijna. De cholesterolcijfers daalden, maar het aantal sterfgevallen door hart- en vaatziekte daalde niet in dezelfde mate.

Wat LDL precies is

LDL is geen cholesterol. Het is een eiwitdrager, een soort vrachtwagen die cholesterol en belangrijke stoffen van de lever naar de cellen brengt. Elke cel heeft cholesterol nodig. Je hersenen bestaan voor een groot deel uit vet. Cholesterol is ook de grondstof voor vitamine D, galzuren en hormonen zoals testosteron, oestrogeen en cortisol. In die LDL-deeltjes zitten ook vitamine E, carotenoïden, co-enzym Q10 en vitamine K. Als LDL zo schadelijk zou zijn, waarom zitten daar dan al die beschermende stoffen in?

De standaardtest meet alleen hoeveel cholesterol er in de LDL-vrachtwagens zit. Hij zegt niets over het aantal vrachtwagens of over hun grootte. En juist die grootte maakt het verschil.

Grote en kleine LDL-deeltjes

Er bestaan twee soorten. De grote, lichte (buoyant) LDL-deeltjes drijven rond en dringen minder snel de vaatwand binnen. De kleine, dichte LDL-deeltjes zijn anders. Ze zijn kleiner, blijven langer in het bloed en kunnen makkelijker ontsteking veroorzaken. Twee mensen met precies hetzelfde LDL-getal van 4,1 mmol/L kunnen daardoor een heel ander risico hebben. De ene heeft vooral de grote, onschuldige deeltjes. De andere heeft veel kleine, problematische deeltjes. Alleen een uitgebreide lipidenprofieltest laat dit verschil zien. De gewone cholesteroltest doet dat niet.

Wat drijft de kleine dichte deeltjes?

De belangrijkste drijfveer is insulineresistentie. Wanneer je lange tijd te veel suiker en zetmeel eet, worden de cellen minder gevoelig voor insuline. De ‘deur’ voor glucose gaat dicht. Het lichaam maakt dan meer insuline aan. Dat overschot aan insuline zorgt voor meer kleine, dichte LDL-deeltjes. Andere factoren die LDL kunnen opdrijven zijn chronische ontsteking, een trage schildklier (niet alleen TSH, maar ook T3 en T4 laten checken), langdurige stress en een vette lever.

De rol van de farmaceutische industrie

In 2004 werd de LDL-grens verder verlaagd. Acht van de negen auteurs van die update hadden financiële banden met makers van cholesterolverlagende middelen die ze niet hadden gemeld. Later bleek bij andere richtlijnen dat een groot deel van de panelleden banden had met de industrie. Big Pharma presenteert relatieve risicoverlagingen die indrukwekkend klinken. Een daling van 36 procent klinkt als een wonder. In absolute cijfers betekent het vaak dat van 100 mensen er één wordt ‘beschermd’. De rest heeft geen voordeel, maar loopt wel bijwerkingen op.

Natuurlijke manieren om te kijken naar cholesterol

Er zijn middelen die LDL kunnen verlagen zonder de bijwerkingen van statines. Bergamotextract laat in studies dalingen zien van 15 tot 40 procent. Berberine alleen of in combinatie met rode gistrijst kan tot 35 procent dalen. Een koolhydraatarme voeding en periodiek vasten helpen ook, vooral omdat ze de insulineresistentie aanpakken. Toch blijft het belangrijkste punt: je moet de oorzaak aanpakken, niet alleen het cijfer. Als de kleine dichte deeltjes door te veel suiker en zetmeel ontstaan, is het verlagen van dat cijfer met een medicijn als het uitzetten van een brandalarm terwijl de brand nog woedt.

Wat je zelf kunt doen

Laat bij twijfel een uitgebreide lipidenprofieltest doen. Vraag ook naar een nuchtere insulinetest. Kijk naar je voeding: minder suiker en zetmeel betekent vaak minder kleine dichte deeltjes. Beweging, voldoende slaap en minder chronische stress helpen de onderliggende processen. Cholesterol is geen vijand. Het is een bouwstof die je lichaam hard nodig heeft. Het probleem zit meestal niet in het cholesterol zelf, maar in de omstandigheden die de verkeerde deeltjes laten ontstaan.

Aanbevolen boek: Feiten en fabels over cholesterol en cholesterolverlagende medicijnen

Wist je …
… dat je je geheugen kunt verliezen of agressief kunt worden, of zelfs suïcidaal, als je je cholesterol te veel verlaagt?

… dat je, wanneer je tot het mannelijk geslacht behoort, impotent kunt worden wanneer je je cholesterol verlaagt?

… dat door lage cholesterol het risico toeneemt dat je kanker krijgt?

… dat oudere mensen met hoog cholesterol het langst leven?

… dat de cholesterolcampagne immense rijkdom creëert voor onderzoekers, artsen, medicijnfabrikanten en de voedingsindustrie?

… dat je de volgende bijwerkingen kunt krijgen als je cholesterolverlagende medicijnen slikt: je ziek voelen, spierpijn, spierzwakte, koorts, misselijkheid, braken, buikpijn, verstopping, winderigheid, misselijkheid, zuurbranden, diarree, hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, slapeloosheid, een gevoel van zwakte, huiduitslag, jeuk, pijn op de borst, rugpijn, gewichtstoename, geheugenverlies, leverontsteking en tientallen andere aandoeningen?

Dr. Uffe Ravnskov vond dat miljoenen mensen ten onrechte cholesterolverlagers slikken. In dit onthullende boek beschrijft hij hoe onderzoeken worden verdraaid ten gunste van de farmaceutische industrie. Deze arts is vele malen geïnterviewd in het programma van Radar. Echt een eye-opener!

Klik HIER voor een inkijkexemplaar.

Bronnen:

• PubMed; PMID: 33166340; “Association of small, dense LDL-cholesterol concentration and lipoprotein particle characteristics with coronary heart disease: A systematic review and meta-analysis”; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33166340/
• British Medical Journal; doi:10.1136/bmj.f6989; “Majority of panelists on controversial new cholesterol guideline have current or recent ties to drug manufacturers”; https://www.bmj.com/content/347/bmj.f6989
• PMC; PMC4702027; “Bergamot Reduces Plasma Lipids, Atherogenic Small Dense LDL, and Subclinical Atherosclerosis in Subjects with Moderate Hypercholesterolemia: A 6 Months Prospective Study”; https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4702027/
• PubMed; PMID: 36251526; “The effect of bergamot (KoksalGarry) supplementation on lipid profiles: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials”; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36251526/